http://bistrocalifornium.blogspot.com/

Przyznam się, że nie planowałem w maju większych zakupów książkowych. Miało się skończyć na trzech pierwszych pozycjach z listy poniżej, ale popełniłem błąd i wybrałem się na Warszawskie Targi (Kiermasz) Książki. Na targach wiało nudą, myślałem, że spróbują czymś się odróżnić od MTK ale tak nie było. Więc aby poprawić sobie humor, zajrzałem na Chmielą do Dedalusa. Pod koniec miesiąca przyszli do mnie też „Upadli” Kate Lauren. W ten sposób zakończyłem miesiąc na dwunastu nowych pozycjach na półkach. To dobry, przyzwoity wynik. A na czerwic już sobie nie będę obiecywał, że ograniczę zakupy. Przecież i tak wiem, że mi się nie uda.

Na półki trafiły:

• ”Armagedon w retrospektywie” – Kurt Vonnegut
• ”Muzeum niewinności” – Orhan Pamuk
• ”O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu” – Haruki Murakami
• „Karaibska krucjata. La Tumba de los Pirates” – Marcin Mortka
• ”Karaibska krucjata. Płonący Union Jack” – Marcin Mortka
• ”Rockowy Armagedon” – George R.R. Martin
• ”Królowa zimy” – Joan D. Vinge
• ”Świt czarnego słońca” – C. S. Friedman (widzisz ninedin? )
• ”Polowanie na lwa” – antologia
• ”Waran” – Marina i Siergiej Diaczenko
• ”Kaźń” – Marina i Siergiej Diaczenko
• ”Upadli” – Kate Lauren

To miał być miesiąc bez fantastyki i nawet jeśli podświadomie wiedziałem, że kupię więcej niż trzy książki to pewnie na początku maja powiedziałbym, że raczej uzupełnię biblioteczkę o niefantastyczne pozycje. Jednak gdy spostrzegłem Friedman i antologię „Polowanie na lwa” uznałem, że dokładniej się rozejrzę w Dedalusie. Wtedy wypatrzyłem oba tomy Mortki (bo dobrze widoczny był tylko pierwszy) i Martina. Później przypomniałem sobie, że będąc w kwietniu w Składzie Tanich Książek na Koszykowej miałem kupić „Królową zimy”. Na koniec dorzuciłem Diaczenków, za takie pieniądze można zaryzykować.

Niestety na marcowe spotkanie nie dotarłem, a póki co o kwietniowym nic nie słychać, a miały być co miesiąc. Strona czasopisma też coś ucichła.

Rozwijam temat Kresa. Otóż autor zrezygnował całkowicie z pisania. Uznał, że nic już więcej nie napisze. Oznajmiłto nam jako wydawcy osobiście, mimo naszych nalegań, że może jeszcze nie rezygnuj, powiedział, że jest świadom że nie ma weny twórczej i że uczciwiej będzie z jego strony jeśli przyzna przed sobą i swoimi fanami, że niestety, niejest w stanie nic nowego napisać.

Z jednej strony wiadomość dość przykra dla tych, którzy oczekiwali ostatniego tomu. Przy dobrych wiatrach mogliśmy dostać cztery nowe książki (dwie w Magu, dwie w Fabryce). Teraz jednak dobrze będzie jak ukażą się dwie (po jednej u obu wydawców). Z drugiej, trzeba jednak zrozumieć Kresa. Prawie trzydzieści lat po debiucie, 25 lat pisania o tym samym świecie, każdy miałby prawo się wypalić. Szacunek też się należy, za ogłoszenie tej decyzji. Może nieosobiście, ale i tak jest to uczciwe wyjście. Nikt już nie będzie miał wąpliwości.

Choć nie będę ukrywał, że w małym stopniu ale trochę się rozczarowałem. Nie poznam zakończenia. Nie potrafię też rozwiązać dylematu czy wolę go niepoznać, czy je otrzymać ale słabo napisane. Wielu autorów nie wie kiedy zejśc ze sceny, ostatnie ich książki, gdy forma już nie taka sama, okazują się niewypałem. Sprowadzaja się wtedy do poziomu przeciętniaków. Więc może to i lepiej? Już ostatni wydany tom „Księgi Całości” do  najlepszych niemożna było zaliczyć. A zawsze można wrócić do Szereru, albo w końcu poznać lepiej „Egaheer” (drugi cykl), a na koniec zostawić sobie jego felietony.

A następca Kresa już się nam objawił, choć tylko w małym stopniu można ich twórczość porównać (jedynie klimat części opowieści).

Zaczniemy od reklamy czyli już jutro (25 lutego) odbędzie się spotkanie z Jeffreyem Fordem, autorem „Well-Built City Trilogy” („Fizjonomika”, „W labiryncie pamięci”, „Rubieże”). Spotkanie zorganizowane zostało z okazji premiery pierwszego numeru polskiej edycji „Fantasy & Science Fiction”. Następnego dnia Ford wraz z redakcją F&SF zagości w Krakowie. W piątek zapewne będę mógł więcej napisać o spotkaniu w CSW, będą też  zdjęcia.

W tej chwili bardziej zajmuje mnie samo czasopismo. Pisałem już o nim na „pierwszym” blogu ale od tego czasu spis treści się mocno zmienił, a i nowych informacji przybyło. F&SF to kwartalnik, który będzie można, na początku, nabyć za cenę 14,99 zł. Raz do roku (możliwe, że na jesieni) pojawi się numer specjalny, ale co będzie zawierał,  to się okaże.

Co w takim razie w środku? Opowiadania takich tuz jak Ursula K. Le Guin („Zbiorowe sny Frynian”), Jeffrey Ford („Nocna whiskey”) i Orson Scott Card („Medium”). Stawkę uzupełnią Terry Bisson, David Moles i Laurel Winter. Będą wywiady z Stephensonem i Fordem. Publicystyka także prezentuje się okazale. Będzie można przeczytać teksty Łukasza Orbitowskiego, Jeffa VanderMeera, Paula Di Filippo i Johna Crowleya. Oprócz tego recenzje, omówienia i artykuły.

Jak widać jest na co czekać. Nie będę ukrywał, że mam ogromne oczekiwania wobec pierwszego numeru F&SF. Poprzeczka jest bardzo wysoko zawieszona ale jestem spokojny, że redakcja da radę. To ma być nowa jakość na polskim rynku i czasopismo literackie z prawdziwego zdarzenia. Obawiam się tylko tego, że trafi one w gusta małej grupki. Jak pokazał bardzo ambitny projekt wydawnictwa MAG, chętnych na tego typu rzeczy jest niewielu. Kilka tysięcy, ale taki też cel na początek postawiłą sobie redakcja, co dobrze o niej świadczy. Możliwe, że pomoże w sukcesie pewne rozczarowanie jakie spowodowały zmiany w „Nowej Fantastyce”. Moim zdaniem, zmiany na gorsze.

Warto wspomnieć, że strona „Fantasy & Science Fiction” ma już coś do zaoferowania czytelnikom. Pomijając krótkie polecanki można zapoznać się z dwoma opowiadaniami (Matthew Hughes „Cień” i Ellen Kushner „Śmierć Kruka”), a także dwoma artykułami (Iwony Michałowskiej „Tożsamość i tradycja: światy Grega Egana” oraz „Jak to się robi w Nowym Jorku (1)” Konrada Walewskiego) i dwiema recenzjami (Michała Cetnarowskiego „Pożegnanie z bronią” i Pawła Matuszka „Intrygujący przypadek Jeffreya Thomasa”). Tylko rozmowa z Chiną Miévillem widnieje jako zajawka. Więc można skrócić sobie czas oczekiwania na pierwszy numer, który w powszechnej sprzedaży będzie od pierwszego marca.

Na koniec wspomniana prywata. Kilka dni temu wystartował na Katedrze cykl teksów podsumowujących rok 2009. Zaczęliśmy od czasopism, w tej dyskusji też i ja brałem udział. Zapraszam do czytania i komentowania (na Katedrze).

1. Książki jakich autorów kupujesz bez zastanowienia? Wymień co najmniej trzech.

Na pewno takim autorem jest Neal Stephenson, mój osobisty literacki bóg. M. John Harrison, który także trafił właśnie do panteonu literackiego, „Światło” utwierdziło mnie w przekonaniu, że ten człowiek to Artysta (przez DUŻE A) i Pisarz wyśmienity (przez DUŻE P), to numer dwa. Trzecim pisarzem będzie Haruki Murakami, nie tylko dlatego, że literatura japońska mnie niezwykle interesuje, ale za te subtelne wplątywanie fantastycznych elementów do swoich powieści.

2. Czy cierpisz na „obsesję” gromadzenia książek – tzn. kupujesz książki, chociaż wiesz, że przeczytasz je dopiero za jakiś czas, bo już na półce czekają na Ciebie inne?

Nie cierpię, znaczy tak gromadzę książki ale nie powiedziałbym, żebym cierpiał z tego powodu. Jest wręcz przeciwnie, każdy nowy nabytek niezmiernie mnie cieszy. Co najwyżej cierpi mój portfel i brak wolnego miejsca na półkach. A, że mam ogromną listę zaległości? Who cares?

3. Czy zdarza Ci się, z perspektywy czasu (np. kilku miesięcy czy nawet lat), o jakiejś książce pomyśleć inaczej niż kiedy oceniałeś ją tuż po, lub wkrótce po przeczytaniu?

Zdarza, bo jak to mawiają, tylko krowa nie zmienia poglądów. Głównie dotyczy to książek przeczytanych kilka lat temu, gusta powoli, ale się zmieniają, odkrywa się nowe lądy, i to co kiedyś uważało się za odkrywcze, nagle staje się wtórne. Poza tym każda wyśmienita pozycja powoduje, że muszę zrewidować swoją opinie o wcześniej przeczytanych. Zdarza mi się też docenić jakaś powieść, która na początku wydawała mi się nijaka, albo przeciętna.

Ale lenistwo bierze górę, więc nowych pytań nie wymyślam, ani nie wyznaczam kolejnych skazańców.

W grudniu ruszył program eClicto. Na Polconie miałem okazję zapoznać się z ich czytnikiem, była to jakaś wczesna wersja. Wyglądało to całkiem zgrabnie. Nie wiem jak się ich produkt sprawuje podczas czytania, nie miałem jeszcze okazji tego sprawdzić. Nie ma co ukrywać, że do książek elektronicznych nie jestem pozytywnie nastawiony. W tym wypadku, wolę wersję papierową. Ale wracam do tematu, o wyższości tradycyjnej książki kiedyś się jeszcze rozpiszę.

To co zwróciło moją uwagę w wywiadzie z wydawnictwem MAG, to jedno zdanie wygłoszone przez Katarzynę Rodek.

Poza tym jesteśmy przeciwnikiem tańszych cen ebookow w stosunku do wydań tradycyjnych.

Przyznam się, że na początku mocno mnie to zelektryzowało. Oczywiście rozumiem powody, przynajmniej część, ale wydaje mi się, że to prosta droga do przeniesienia złych nawyków z tradycyjnego rynku. Obecnie wygląda to tak: wydawca -> dystrybutor -> sprzedawca. Jak wiadomo, około 50% ceny okładkowej wraca do wydawcy, resztą dzielą się pozostali. Sieć pozwala pominąć dystrybutora, trudno mi powiedzieć ile procent bierze, załóżmy, że od 10-20%. Oczywiście odchodzą koszty druku (wszystko co związane z wydrukowaniem książki się wiąże) czyli około 10-15% procent*. Prosta matematyka, ebook może być tańszy od 20% do 35%. Oczywiście to tylko takie moje wyliczenia, ale wydają mi się realne.

Co innego, że według mnie MAG robi błąd, próbując przenieść prawa rządzące rynkiem tradycyjnym do sieci. Łatwo zrozumieć chęć osiągnięcia większych zysków, ale może to doprowadzić do stworzenia równie chorego systemu. Znając życie, z czasem powstanie więcej takich projektów jak eClicto, będzie więcej czytników i miejsce gdzie będzie można je kupić. Już teraz mamy Onyxa Boox 60, Kindle, Endles Ideas Bebook, iRex, Bookeen Cybook Opus, Cool-ER . Apple chce też wejść na ten rynek z swoim iPadem, ale to nie jest e-czytnik. Prędzej czy później, ktoś wpadnie na pomysł, że trzeba tutaj pomóc wydawcom dotrzeć do jak największej grupy sprzedawców, czyli wrócimy do schematu wydawca -> dystrybutor -> sprzedawca. O ile jeszcze ma to sens w realu, to w sieci nie bardzo. Dlatego zamiast próbować przenieść zasady działania rynku do sieci, może lepiej pomyśleć jak to od nowa ułożyć? Taką szanse dają właśnie książki elektroniczne.

Nie rozumiem też pewnej obawy przed ebookami. Ich nie trzeba drukować, więc nie ma powodu do obaw, że źle oszacowało się nakład. Książka jest cały czas dostępna, jest dostępna także od razu, nie trzeba się martwić o to czy wszystkie Empiki mają już ją w swojej ofercie. W obecnej sytuacji, to szansa na dodatkową sprzedaż, bez większego ryzyka wpadki finansowej. To szansa wyrobienia sobie marki w sieci i przyzwyczajenia klientów do tego, że i w takie formie są nasze książki. Teraz jest to margines, bez większego znaczenia ale wydaje mi się, że w lepszej sytuacji będzie ten, kto siedzi w tym od samego początku.

* Takie dane podaje AM na forum Maga.

Pod koniec zeszłego roku wpadł mi do głowy pomysł na nowego bloga. Nie udało się, nie potrafię jednak pisać krótkich notek o książkach. To nie dla mnie, te 200 słów to za mało. Zostawiam takie teksty redakcji Nowej Fantastyki, choć oni nazywają to recenzjami. Naprawdę nie wiem dlaczego.

Pewnie znów będzie głównie o literaturze, ale mam nadzieje, że tym razem uda mi się pisać o niej trochę inaczej. Nie będzie bardziej subiektywnie, ale bardziej osobiście. Garść naiwnych przemyśleń przeplecionych z różnymi spostrzeżeniami na temat książek. Będzie też o innych sprawach, pewnie czasem coś o polityce. Choć trzymam się na uboczu, staram się unikać wszelkich informacji, to nie zawsze się da. A że z biegiem lat nasi politycy, wydaja się uwsteczniać, to człowieka może czasem szlag trafić.

A jak to będzie naprawdę wyjdzie w praniu.

PS. Dlaczego nazwałem bloga Bistro Californium? Z sentymentu dla tego, czym było to miejsce w świecie Viriconium M. Johna Harrisona.